Klon nədir: bitkilərdə klonlaşma və çoxaltma üsulu

Sırala:

Terrarium

Xoşbəxtlik - Terrarium

128 AZN

Tortlar

Sevginin ləzzəti

64 AZN

Gül buketləri

Nağıl kimi hisslər - Gül buketi

94 AZN

Qadın ətirləri

Chloe Nomade parfum 30ml

153 AZN

Gül buketləri

Səni sevirəm - Gül buketi

80 AZN

Zinət əşyaları

Sotuar APM MONACO

Xüsusi Dizaynlar

Şirin xatirə - Xüsusi dizayn

297 AZN

Qutuda Güllər

Sevgini hisset - Qutuda güllər

82 AZN

Xüsusi Dizaynlar

Şirin sevgi - Xüsusi dizayn

226 AZN

Qarışıq güllər sevgi hekayəsi - Gül buketi

Gül buketləri

Qarışıq güllər sevgi hekayəsi - Gül buketi

34 AZN

Oyuncaqlar

Tank smt 006

Qutuda Güllər

Sevimli seçim - Qutuda güllər

61 AZN

Gül buketləri

Zərif güllər - Gül buketi

39 AZN

Qutuda Güllər

Sevgi təəssüratları - Qutuda güllər

61 AZN

Tortlar

Ləziz tort

152 AZN

Klon bir fərddən cinsiyyətsiz yolla alınan və genetik quruluşu həmin fərdlə eyni olan orqanizmdir. Bitkilərdə klon qələmə, calaq, soğanaq və kök şaxəsi vasitəsilə yaranır. Toxumdan alınan bitki isə iki valideynin genlərini birləşdirdiyi üçün klon sayılmır.

Klon anlayışı genetik eyniliyi bildirir; klonlar arasında görünüş fərqi yalnız mühit ... Daha çox

Klon anlayışı genetik eyniliyi bildirir; klonlar arasında görünüş fərqi yalnız mühitin təsiri ilə yaranır.
Bitkilərdə klonal çoxaltma sortun xüsusiyyətlərini dəyişmədən növbəti nəslə ötürməyə imkan verir.
Qızılgül, lalə, xrizantema və üzüm kimi bitkilərin sortları əsasən cinsiyyətsiz yolla çoxaldılır.
Təbiətdə də klonlaşma baş verir: çiyələyin bığcıqları və laləın soğanaq bala soğanaqları buna nümunədir.
Klonal çoxaltmanın zəif tərəfi genetik müxtəlifliyin azalması və xəstəliyə qarşı eyni həssaslıqdır.

Klon sözü nə deməkdir?

Klon termini yunan mənşəlidir və ilkin mənası budaq, qələmə deməkdir. Biologiyada klon bir ilkin fərddən törəyən və onunla eyni irsi məlumatı daşıyan hüceyrə, toxuma və ya orqanizmə deyilir. Termin həm tək bir nüsxəyə, həm də eyni mənşəli fərdlər qrupuna aid edilir. Klonlaşma sözü isə bu nüsxənin alınması prosesini bildirir. Bağçılıqda termin daha dar mənada işlədilir və bir ana bitkidən törəyən əkin materialını göstərir.

Bitkilər hansı yollarla klonal çoxaldılır?

Bitkilərin klonal çoxaldılmasının bir neçə üsulu var. Qələmə üsulunda gövdənin və ya yarpağın bir hissəsi kəsilib köklənməyə qoyulur. Calaqda bir sortun tumurcuğu başqa bitkinin gövdəsinə birləşdirilir və yuxarı hissə ana bitkinin nüsxəsi kimi inkişaf edir. Soğanaqlı bitkilər ana soğanağın yanında bala soğanaq verir. Kök şaxələri və bığcıqlar isə torpaqla təmasda yeni kök buraxır. Hər üsulda yeni bitki ana bitkinin genetik surətidir.

Klonal çoxaltma niyə istifadə olunur?

Klonal çoxaltmanın əsas üstünlüyü nəticənin əvvəlcədən bilinməsidir. Toxumdan yetişən bitkinin çiçək rəngi, forması və ölçüsü valideynlərdən fərqlənə bilər, klondan alınan bitki isə ana bitkinin xüsusiyyətlərini təkrarlayır. Bu səbəbdən dekorativ sortlar, meyvə ağacları və üzüm çeşidləri əsasən cinsiyyətsiz yolla çoxaldılır. Üsul həm də vaxt qazandırır, çünki calaq edilmiş bitki toxumdan yetişənə nisbətən daha tez çiçək açır.

Klonların hamısı tam eyni olurmu?

Klonlar genetik baxımdan eyni sayılsa da, görünüşləri tam üst-üstə düşməyə bilər. İşıq, torpaq tərkibi, su rejimi və temperatur eyni genotipdən fərqli boy, rəng doyğunluğu və çiçək sayı formalaşdırır. Bundan başqa, hüceyrə bölünməsi zamanı təsadüfi mutasiyalar yarana bilər və bu dəyişikliklər bəzən yeni sortun mənbəyinə çevrilir. Yəni klonluq mütləq eynilik demək deyil, ilkin genetik uyğunluq deməkdir.

Qısa suallar

Toxumdan alınan bitki klon sayılırmı?

Toxum iki valideynin irsi məlumatının birləşməsi ilə yaranır, ona görə toxumdan alınan bitki klon sayılmır. Belə bitki ana və ata formanın əlamətlərini qarışıq daşıyır. Klon isə yalnız cinsiyyətsiz çoxaltma yolu ilə alınır.

Qələmə ilə calaq arasında fərq nədir?

Qələmə kəsilmiş hissənin öz kökünü buraxması ilə nəticələnir. Calaqda isə tumurcuq və ya qələmə başqa bitkinin kök sistemi üzərində yaşayır. Hər iki üsulda yuxarı hissə ana bitkinin genetik surətidir, fərq kök mənbəyindədir.

Klonal çoxaltmanın çatışmazlığı nədir?

Klonal əkin sahəsində bütün bitkilər eyni genetik quruluşa malikdir. Buna görə hər hansı xəstəlik və ya zərərverici hamısına eyni dərəcədə təsir edir. Genetik müxtəlifliyin azalması belə əkinlərin davamlılığını zəiflədən əsas amildir.

Klon sözü nə deməkdir?

Bitkilər hansı yollarla klonal çoxaldılır?

Klonal çoxaltma niyə istifadə olunur?

Klonların hamısı tam eyni olurmu?

Qısa suallar

Toxumdan alınan bitki klon sayılırmı?

Qələmə ilə calaq arasında fərq nədir?

Klonal çoxaltmanın çatışmazlığı nədir?

ƏLAQƏLİ AXTARIŞLAR

Ən çox axtarılanlar: Azerbaijan

Dünyadakı digər axtarışlar