Azerbaijan
Belgium
Brazil
Canada
Denmark
England
Finland
France
Georgia
Germany
Greece
Ireland
Israel
Italy
Japan
Korea
Netherlands
Norway
Russia
Spain
Sweden
Turkey
Ukraine
United Arab Emirates
USA
English
Gece kokan çiçekler, kokusunu gündüz değil akşam ve gece saatlerinde yoğunlaştıran bitkilerdir. Gece sefası, hanımeli, yasemin, gece yasemini, gece menekşesi ve süs tütünü bu grubun bilinen üyeleridir; birçoğu çiçeklerini de akşam saatlerinde açar.
- Gece kokan bitkilerin çoğu, karanlıkta hareket eden gece kelebekleri ve benzeri tozlayıcılara yönelmiş t� ... Daha çox
Gece kokan çiçekler, kokusunu gündüz değil akşam ve gece saatlerinde yoğunlaştıran bitkilerdir. Gece sefası, hanımeli, yasemin, gece yasemini, gece menekşesi ve süs tütünü bu grubun bilinen üyeleridir; birçoğu çiçeklerini de akşam saatlerinde açar.
- Gece kokan bitkilerin çoğu, karanlıkta hareket eden gece kelebekleri ve benzeri tozlayıcılara yönelmiş türlerdir.
- Koku yoğunluğu hava sıcaklığı ve nem ile değişir; ılık ve durgun akşamlarda koku daha uzağa yayılır.
- Gece sefası çiçeklerini akşama doğru açar ve sabah güneşiyle birlikte kapatır.
- Bazı gece kokulu süs bitkilerinin meyve ve yaprakları zehirlidir; çocuk ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerde tutulur.
- Yoğun kokulu türler kapalı ve havalandırması sınırlı odalarda rahatsız edici olabildiği için açık alanda tercih edilir.
Çiçekler neden gece koku yayar?
Gece koku yayma, bitkinin tozlayıcısına ulaşma biçimidir. Gündüz açan çiçekler renk ve şekille arılara görünür olurken, karanlıkta renk işlevini yitirir. Bu nedenle gece açan türler görsel çekicilik yerine kokuya yatırım yapar ve gece kelebeklerini uzaktan çeker. Çiçeklerin çoğunlukla beyaz ya da açık renkli olması da aynı nedene bağlanır; açık renk zayıf ışıkta daha kolay fark edilir. Koku salımı akşam saatlerinde artar ve gece boyunca sürer. Sabah güneşiyle birlikte salım azalır, birçok türde çiçekler kapanır ve koku belirgin biçimde zayıflar.
Gece kokan bitkiler hangileridir?
Gece kokan bitkiler farklı familyalardan gelir ve boyutları birbirinden ayrılır. Kimi tırmanıcı olarak duvar ve çardak kaplar, kimi çalı formunda kalır, kimi ise tek yıllık olarak yetiştirilir. Bu fark, bitkinin bahçede nereye yerleştirileceğini de belirler. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan türleri ve kullanım biçimlerini özetler.
| Bitki | Form | Kullanım |
|---|---|---|
| Gece sefası | Çalımsı, tek yıllık gibi yetiştirilir | Bahçe kenarı, saksı |
| Hanımeli | Tırmanıcı | Çardak, duvar, çit |
| Yasemin | Tırmanıcı ya da çalı | Balkon, bahçe duvarı |
| Gece yasemini | Çalı | Bahçe, geniş saksı |
| Süs tütünü | Otsu | Çiçek tarhı, kap bitkisi |
Bahçede gece kokulu bitki nereye dikilir?
Gece kokulu bitkinin yeri, kokunun kullanılacağı alana göre belirlenir. Akşam oturulan teras, balkon kenarı ve bahçe masasının çevresi en işlevli konumlardır. Tırmanıcı türler çardak ve pergola ayaklarına dikildiğinde koku oturma alanının üstünden yayılır. Rüzgârın yönü de dikkate alınır; sürekli rüzgâr alan noktalarda koku dağılır ve etkisi azalır. Yatak odası penceresinin hemen dibi ise yoğun kokulu türler için genellikle uygun değildir. Birden fazla kokulu tür bir arada dikildiğinde kokular birbirine karışabildiği için aralarında mesafe bırakılır.
Saksıda gece kokulu bitki yetiştirilebilir mi?
Gece kokulu bitkilerin birçoğu saksıda yetiştirilir. Gece sefası ve süs tütünü gibi otsu türler orta boy saksılarda rahat gelişir. Yasemin ve hanımeli gibi tırmanıcılar için derin saksı ve destek çubuğu ya da küçük bir kafes gerekir. Saksı toprağı bahçe toprağına göre daha çabuk kuruduğu için sulama düzeni sıkılaşır. Drenaj deliği bulunan kaplar seçildiğinde kök çürümesi riski azalır. Saksılı bitkilerin soğuk aylarda korunaklı bir alana taşınabilmesi de saksı kullanımının sağladığı bir kolaylıktır. Bitki büyüdükçe kap değişimi gerekir; kökler saksı tabanından çıkmaya başladığında bir boy büyük kaba geçilir.
Gece kokusu güçlü bitkilerde nelere dikkat edilir?
Yoğun kokulu türlerde iki başlık öne çıkar: koku şiddeti ve bitkinin güvenliği. Kapalı alanda tutulan güçlü kokulu bir bitki, uzun süre aynı odada kalındığında rahatsızlık verebilir; bu nedenle açık alan ya da iyi havalanan bir konum tercih edilir. İkinci başlık ise bazı süs bitkilerinin meyve ve yapraklarının zehirli olmasıdır. Bu türler çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yükseklikte konumlandırılır, budama sonrası artıklar toplanır. Satın alma aşamasında bitkinin adının etiketten okunması, tür hakkında doğru bilgiye ulaşmayı kolaylaştırır.
Sıkça sorulan sorular
Gece sefası ile akşam sefası aynı bitki midir?
Gece sefası ve akşam sefası, aynı bitki için kullanılan iki yaygın addır. Bitki çiçeklerini öğleden sonra ve akşam saatlerinde açar, sabah güneşiyle kapatır. Bu açılma düzeni nedeniyle her iki ad da halk arasında birlikte kullanılır.
Gece kokulu bitkiler kışın da koku verir mi?
Gece kokulu bitkilerin çoğu ılık havada koku yayar. Sıcaklık düştüğünde uçucu bileşiklerin salımı azalır ve koku belirgin biçimde zayıflar. Soğuk aylarda birçok tür dinlenme dönemine geçer, çiçeklenme durur ve koku da kesilir.
Balkonda hangi gece kokulu bitki yetişir?
Balkon için yasemin, gece sefası ve süs tütünü uygun seçeneklerdir. Yasemin destek çubuğuyla korkuluk boyunca yönlendirilebilir. Gece sefası ve süs tütünü ise saksıda kısa sürede gelişir ve dar alanlarda yer sorunu çıkarmaz.
Kesme çiçek olarak gece kokulu türler kullanılır mı?
Yasemin ve hanımeli dalları kesme olarak vazoda kullanılabilir; ancak vazo ömürleri kısadır. Bu nedenle gece kokulu türler çoğunlukla saksı bitkisi ya da bahçe bitkisi olarak yetiştirilir. Kesme kullanımda dallar akşam saatlerinde alındığında koku daha belirgin olur.