Qızıl zərgərlik məmulatlarında istifadə olunan qiymətli metaldır; saf halda yumşaq olduğuna görə məmulat hazırlanarkən digər metallarla birləşdirilir. Ərintidəki saf qızılın payı əyar rəqəmi ilə göstərilir, rəng çaları isə ərintiyə əlavə edilən metalın növündən asılı olaraq dəyişir.
- Saf qızıl yumşaq və plastik metaldır, ona görə ... Daha çox
Qızıl zərgərlik məmulatlarında istifadə olunan qiymətli metaldır; saf halda yumşaq olduğuna görə məmulat hazırlanarkən digər metallarla birləşdirilir. Ərintidəki saf qızılın payı əyar rəqəmi ilə göstərilir, rəng çaları isə ərintiyə əlavə edilən metalın növündən asılı olaraq dəyişir.
- Saf qızıl yumşaq və plastik metaldır, ona görə üzük və sırğa kimi məmulatlarda təmiz halda istifadə olunmur.
- Əyar rəqəmi min hissədə saf qızılın payını bildirir: 585 rəqəmi ərintinin 58,5 faizinin qızıl olduğunu göstərir.
- Ərintiyə mis əlavə olunduqda çəhrayı, gümüş və palladium əlavə olunduqda isə ağ çalar alınır.
- Damğa zərgərlik məmulatında ərintinin tərkibini təsdiqləyən əsas işarədir.
- Qızıl korroziyaya uğramır, lakin səthdə toplanan yağ və toz parıltını azaldır.
Qızıl hansı xüsusiyyətlərinə görə zərgərlikdə işlədilir?
Qızılın zərgərlikdəki yeri fiziki xüsusiyyətləri ilə izah olunur. Metal oksidləşməyə davamlıdır, yəni hava və rütubət təsirindən rəngini itirmir. Plastikliyi yüksəkdir, ona görə nazik məftilə və incə səthə çevrilə bilir; bu, mürəkkəb dizaynların hazırlanmasına imkan verir. Eyni zamanda saf metal yumşaq olduğuna görə gündəlik istifadədə formasını saxlamır. Bu səbəbdən məmulatlar ərinti şəklində hazırlanır: əlavə metallar sərtliyi artırır, rəng çalarını dəyişir və məmulatın davamlılığını yüksəldir. Metalın istiliyə davamlılığı emalı asanlaşdırır, çünki ərinti lazımi formaya salınarkən quruluşunu itirmir.
Əyar rəqəmi nəyi göstərir?
Əyar ərintidəki saf qızılın nisbətini bildirən rəqəmdir və min hissə üzərindən hesablanır. Rəqəm nə qədər böyükdürsə, ərintidə qızılın payı bir o qədər çoxdur; eyni zamanda metal yumşalır və cızıqlara həssaslığı artır. Aşağıdakı cədvəl geniş yayılmış əyarları müqayisə edir.
| Əyar | Saf qızılın payı | Xarakterik cəhət |
|---|---|---|
| 375 | 37,5 faiz | Sərt ərinti, gündəlik istifadəyə davamlı |
| 585 | 58,5 faiz | Davamlılıqla rəngin tarazlığı |
| 750 | 75 faiz | Zəngin çalar, daha yumşaq quruluş |
| 916 | 91,6 faiz | Ənənəvi zinət məmulatlarında işlədilir |
| 999 | 99,9 faiz | Külçə formasında, zərgərlikdə nadir |
Sarı, ağ və çəhrayı qızıl nə ilə fərqlənir?
Rəng çaları ərintiyə qatılan metalın növü ilə müəyyən olunur. Sarı qızılda gümüş və mis balanslı nisbətdə birləşdirilir, nəticədə metalın təbii çaları qorunur. Çəhrayı çalar mis payının artırılması ilə alınır və isti ton yaradır. Ağ qızılda isə gümüş, palladium və ya nikel kimi metallar işlədilir, səth çox vaxt rodium ilə örtülür; örtük vaxt keçdikcə nazilir və yenilənməyə ehtiyac yaranır. Üç çalar eyni əyarda ola bilər, çünki fərq rəngdədir, qızılın payında deyil. Çalar seçimi isə dəri tonuna və birlikdə taxılacaq digər məmulatların rənginə uyğunlaşdırılır.
Qızıl məmulat seçərkən nələrə baxılır?
Seçim məmulatın işlənməsindən başlayır. Birinci yoxlanılan detal damğadır: əyar işarəsi məmulatın tərkibini təsdiqləyir. İkinci detal birləşmə yerləridir, çünki lehim nöqtələri kobud işlənəndə səth bərabərsiz görünür və zamanla zəifləyir. Üçüncü detal kilid və bağlama mexanizmidir; boyunbağı və qolbaqda bu hissə ən çox yüklənən nöqtədir. Dördüncü detal isə istifadə şəraitidir: gündəlik taxılacaq məmulatda çıxıntısı az, səthi hamar modellər daha praktik sayılır. Beşinci detal ölçüdür: üzük və qolbaqda ölçü əvvəlcədən dəqiqləşdirilir, çünki sonrakı düzəliş zərgərlik işi tələb edir.
Qızıl zinətə necə qulluq olunur?
Qulluq sadə qaydalarla aparılır. Məmulat ilıq su və yumşaq sabun məhlulu ilə yuyulur, sonra yumşaq parça ilə qurulanır; abraziv toz və sərt fırça səthdə cızıq buraxır. Zinət əşyaları bir-birinə sürtünməməsi üçün ayrı bölmələrdə saxlanılır. Təmizlik vasitələri, hovuz suyu və kosmetik məhsullarla təmasdan qaçmaq metalın parıltısını qoruyur. Ağ qızıl məmulatlarda rodium örtüyünün yenilənməsi zərgərlik emalatxanasında aparılır. Daşlı məmulatlarda təmizləmə zamanı yumşaq fırça işlədilir, sərt vasitələr isə bərkitmə hissəsini zəiflədir. Flocake kataloqunda qızıl zinət bölməsini nəzərdən keçirmək mümkündür.
Qızılla bağlı suallar
Yüksək əyar həmişə daha yaxşı seçimdirmi?
Yüksək əyar ərintidə qızılın payının çox olduğunu göstərir, lakin belə məmulat daha yumşaq olur və cızıqlara həssaslığı artır. Gündəlik taxılan üzük və qolbaq üçün orta əyar praktik sayılır. Seçim istifadə tezliyinə görə edilir.
Ağ qızıl gümüşdən nə ilə fərqlənir?
Ağ qızıl tərkibində qızıl olan ərintidir və rəngi əlavə metallarla, çox vaxt rodium örtüyü ilə formalaşır. Gümüş isə ayrıca metaldır, havada tündləşməyə meyillidir. İki materialın çəkisi, sərtliyi və qulluq tələbi fərqlidir.
Damğa olmayan məmulatı necə qiymətləndirmək olar?
Damğası olmayan məmulatın tərkibini gözlə müəyyən etmək mümkün deyil. Belə hallarda zərgərlik emalatxanasında yoxlama aparılır; mütəxəssis xüsusi üsullarla ərintinin tərkibini təyin edir. Alqı-satqıda damğa əsas istinad nöqtəsi sayılır.
Qızıl niyə bəzən dəridə iz buraxır?
İz adətən qızılın özündən deyil, ərintidəki əlavə metalların dəri ilə reaksiyasından yaranır. Tər, kosmetika qalıqları və təmizlik vasitələri bu təsiri gücləndirir. Məmulatın müntəzəm təmizlənməsi və dəri ilə uzun təmasdan sonra silinməsi problemi azaldır.