Ətirlər ətirli maddələrin spirt və su ilə qarışığından hazırlanan, dəridə mərhələli açılan qoxu məhsullarıdır. Hər ətir üç mərhələdən ibarətdir: üst not, orta not və baza notu. Qatılıq dərəcəsinə görə parfüm, eau de parfum, eau de toilette və odekolon kimi növlərə ayrılır və qoxu ailəsinə görə qruplaşdırılır.
- Üst not ilk dəq ... Daha çox
Ətirlər ətirli maddələrin spirt və su ilə qarışığından hazırlanan, dəridə mərhələli açılan qoxu məhsullarıdır. Hər ətir üç mərhələdən ibarətdir: üst not, orta not və baza notu. Qatılıq dərəcəsinə görə parfüm, eau de parfum, eau de toilette və odekolon kimi növlərə ayrılır və qoxu ailəsinə görə qruplaşdırılır.
- Üst not ilk dəqiqələrdə hiss olunan qoxudur və adətən sitrus, ədviyyat və ya təravətli akkordlardan ibarət olur.
- Orta not ətrin xarakterini müəyyən edir, çiçək və ədviyyat akkordları bu mərhələdə açılır.
- Baza notu ən uzun qalan hissədir və odunsu, amber, müşk kimi ağır komponentlərdən ibarətdir.
- Eyni ətir fərqli insanlarda fərqli açılır, çünki dərinin quruluğu və istiliyi qoxunun açılmasına təsir edir.
- Qoxu ailəsi ətri təsvir edən əsas kateqoriyadır: çiçəkli, sitrus, odunsu, şərq və fujer qrupları ən geniş yayılanlardır.
Ətir nədən ibarətdir və necə açılır?
Ətir ətirli komponentlərin daşıyıcı maddə ilə birləşməsindən ibarət kompozisiyadır və dəridə pillə-pillə açılır. Üst not sıçrayışlı və qısa ömürlüdür, ilk təəssüratı formalaşdırır. Orta not, yəni ürək notu, ətrin əsas obrazını yaradır və ən uzun müddət hiss olunan hissədir. Baza notu isə paltarda və dəridə qalan izdir. Bu quruluşa görə ətri yalnız flakondan iyləyərək qiymətləndirmək düzgün olmur, dəridə açılmasını gözləmək lazımdır. Açılma sürəti komponentlərin uçuculuğundan asılıdır: yüngül molekullar tez buxarlanır, ağır komponentlər isə dəridə uzun qalır. Kağız zolağı yalnız üst not haqqında təsəvvür verir.
Ətir növləri qatılığa görə nə ilə fərqlənir?
Ətir növləri tərkibindəki ətirli maddənin qatılığına görə ayrılır və bu qatılıq həm intensivliyi, həm də qalıcılığı müəyyən edir.
| Növ | Qatılıq | Xarakteri |
|---|---|---|
| Parfüm | Ən yüksək | Dərin və dolğun, az miqdar kifayət edir |
| Eau de parfum | Yüksək | Balanslı, gündəlik və axşam istifadəsinə uyğun |
| Eau de toilette | Orta | Yüngül, isti havada rahat hiss olunur |
| Odekolon | Aşağı | Təravətli, tez açılır və tez sönür |
Qatılıq artdıqca eyni təsir üçün daha az miqdar kifayət edir, aşağı qatılıqlı variantlar isə isti havada və gündüz istifadəsində daha rahat qəbul olunur.
Qoxu ailələri hansılardır?
Qoxu ailəsi ətri tərkibindəki əsas akkorda görə qruplaşdıran təsnifatdır. Çiçəkli ailə qızılgül, jasmin və zanbaq notları üzərində qurulur və ən geniş qrupdur. Sitrus ailəsi limon, berqamot və qreypfrut kimi təravətli akkordları birləşdirir. Odunsu ailə sandal, sidr və vetiver notları ilə tanınır. Şərq ailəsi amber, vanil və ədviyyat qarışığı ilə ağır və isti qoxu verir. Fujer ailəsi isə lavanda və otvari akkordların birləşməsidir. Bir ətir eyni anda bir neçə ailəyə aid ola bilər, çünki kompozisiyalar qarışıq qurulur: çiçəkli-odunsu və ya sitrus-ədviyyatlı birləşmələr geniş yayılır. Qoxu ailəsini bilmək yeni ətir axtarışını xeyli daraldır.
Ətir necə seçilir?
Ətir seçimi qoxu ailəsinin müəyyənləşdirilməsi ilə başlayır və dəridə sınaqla tamamlanır. Öncə xoşlanılan istiqamət seçilir: təravətli, çiçəkli, şirin və ya odunsu. Sonra ətir bilək nahiyəsinə vurulur və açılması gözlənilir. Eyni anda çox sayda ətri sınamaq iy qavrayışını yorur, ona görə bir neçə variantla məhdudlaşmaq daha doğrudur. İstifadə şəraiti də nəzərə alınır: gündüz və iş üçün yüngül, axşam üçün daha dolğun kompozisiyalar seçilir. Ətri parçanın deyil, dəriyə vurmaq vacibdir, çünki parça qoxunu fərqli saxlayır. Qərar verməzdən əvvəl ətri bir müddət üzərində gəzdirmək baza notunun necə açıldığını göstərir.
Ətrin qalıcılığı nədən asılıdır?
Qalıcılıq həm ətrin tərkibindən, həm istifadə şəraitindən asılıdır. Baza notunda ağır komponentlərin payı çox olan kompozisiyalar dəridə daha uzun qalır. Quru dəri qoxunu tez buraxır, nəmləndirilmiş dəri isə daha yaxşı saxlayır. İstilik qoxunun açılmasını sürətləndirir, soyuq hava isə yavaşladır. Ətri paltarın üzərinə deyil, dərinin nəbz nöqtələrinə vurmaq və vurduqdan sonra sürtməmək qoxunun quruluşunu qoruyur. Vurulan miqdar da rol oynayır: həddindən çox vurmaq qalıcılığı artırmır, yalnız qoxunu ağırlaşdırır. Ətirsiz nəmləndirici sürtülmüş dəri qoxunu daha yaxşı tutur.
Ətir necə saxlanılır və hədiyyə üçün necə seçilir?
Ətir sərin, quru və işıqdan qorunan yerdə, flakonun qapağı bağlı vəziyyətdə saxlanılır, çünki günəş şüası və istilik tərkibi dəyişdirir. Hədiyyə seçimində alıcının istifadə etdiyi qoxu ailəsini bilmək ən etibarlı yoldur; məlum deyilsə, yüngül çiçəkli və ya təravətli istiqamət daha geniş zövqə uyğun gəlir. Flakonu öz qutusunda saxlamaq işığın təsirini azaldır. Hədiyyə seçimində qatılıq növü də nəzərə alınır: gündəlik istifadə üçün yüngül, xüsusi günlər üçün daha dolğun variant uyğun gəlir. Flocake üzərindən ətir çeşidlərinə baxaraq qoxu ailəsinə və qatılıq növünə görə uyğun variantı onlayn seçə bilərsiniz.
Ətirlər haqqında tez-tez verilən suallar
Ətri hansı nöqtələrə vurmaq lazımdır?
Ətir bilək, boyun və qulaq arxası kimi nəbz nöqtələrinə vurulur, çünki bu nahiyələr daha isti olur və qoxunun açılmasına kömək edir. Vurduqdan sonra bilekləri bir-birinə sürtmək notların quruluşunu pozur və qalıcılığı azaldır.
Eyni ətir niyə hər kəsdə fərqli qoxuyur?
Ətrin açılmasına dərinin nəmliyi, istiliyi və təbii qoxusu təsir edir. Quru dəridə üst notlar tez keçir, nəmli dəridə isə kompozisiya daha bərabər açılır. Bu səbəbdən eyni flakondan istifadə edən iki nəfərdə qoxu fərqli hiss olunur.
Qoxunu düzgün qiymətləndirmək üçün nə etmək lazımdır?
Ətri dəriyə vurub ən azı bir neçə mərhələnin keçməsini gözləmək lazımdır, çünki flakondan gələn ilk iy yalnız üst notu göstərir. Bir gəzintidə çox sayda qoxu sınamaq qavrayışı korlayır, ona görə seçim bir neçə variantla məhdudlaşdırılır.
Ətir necə saxlanmalıdır ki, xarab olmasın?
Flakon işıqdan uzaq, sabit temperaturlu və quru yerdə saxlanmalıdır. Hamam otağı uyğun deyil, çünki rütubət və temperatur tez-tez dəyişir. Qapağın bağlı olması tərkibin havayla təmasını azaldır və qoxunun quruluşunu qoruyur.